Çerez Politikası
Çerez kullanım amaçlarını ve tercih yönetimini açık biçimde açıklayan metin.
Site içi hareketleri izlerken ölçülü bir kayıt düzeni uygular. Çerez kullanımı, dijital işleyişin denetlenebilir parçasıdır. Bu metin; hangi çerezlerin devreye alındığını, hangi amaçları taşıdığını, ne kadar süre tutulduğunu ve ziyaretçinin tercih alanını açık biçimde ortaya koyar. Açık rıza gerektiren alanlar ayrı değerlendirilir. Zorunlu kayıtlar ayrıdır. Her teknoloji aynı hukuki zeminde ele alınmaz.
Çerez Nedir?
Kısa tanım nettir. Çerez, ziyaret sırasında tarayıcıya bırakılan küçük veri dosyasıdır. Bu dosya; oturumun devam etmesini, tercihlerin hatırlanmasını, güvenlik adımlarının korunmasını ve sayfa performansının ölçülmesini kolaylaştırır. Her çerez kişisel veri doğurmaz. Ancak belirli türler, kullanıcıyla ilişki kurulabildiğinde veri koruma rejimine girer. İşte ayrım burada başlar. Teknik işleyiş ile kimliklenebilir kayıt aynı şey değildir.
Başlık | Kısa Açıklama | Örnek Sonuç |
|---|---|---|
Oturum Çerezi | Gezinti süresince çalışır | Form adımları korunur |
Kalıcı Çerez | Belirli süre cihazda kalır | Tercihler hatırlanır |
İşlevsel Çerez | Kullanım kolaylığı sağlar | Dil seçimi korunur |
Analitik Çerez | Ölçümleme amacı taşır | Sayfa performansı izlenir |
Kullanım Amaçları
Her kayıt aynı nedenle çalışmaz. Bir bölümü sayfanın ayakta kalması için gereklidir. Bir bölümü tercih konforu üretir. Diğer kısmı ise ziyaret yoğunluğunu, tıklama eğilimini, hata noktalarını ve sayfa yüklenme sürelerini anlamaya yarar. Amaç dışına taşan takip modeli kabul edilmez. Sınırlı işleme mantığı esas alınır. Ölçüsüz profil kurulmaz. Sistem, gerekli olan kadar veriyle işlem yürütür.
Oturum sürekliliğini sağlamak
Güvenlik doğrulamalarını çalıştırmak
Kullanıcı tercihlerini hatırlamak
Sayfa yüklenme davranışını ölçmek
Teknik hata noktalarını saptamak
Çerez Türleri
1 ayrım teknik zorunlulukla başlar. Zorunlu çerezler olmadan temel sayfa işlevleri beklenen düzeni koruyamaz. 2. grup işlevsel kayıtları içerir. Bunlar kullanım rahatlığı sağlar. 3. grup analitik izlemeyi kapsar. Burada ziyaret yoğunluğu ve etkileşim ölçülür. 4. grup ise reklam ve hedefleme odaklı yapılardır. Bu son alan, daha sıkı değerlendirme ister. Çünkü kullanıcı davranışını daha geniş ölçekle izleme potansiyeli taşır.
Zorunlu çerezler, temel sistem akışı için çalışır.
İşlevsel çerezler, tercih ve kolaylık sağlar.
Analitik çerezler, kullanım eğilimlerini ölçer.
Pazarlama çerezleri, ilgi alanı temelli eşleştirme kurabilir.
Hukuki Dayanak ve Tercih Yönetimi
Her çerez aynı dayanakla devreye alınmaz. Bazı kayıtlar meşru menfaat veya hizmetin teknik zorunluluğu içinde değerlendirilir. Bazıları ise açık rıza olmadan çalıştırılamaz. Ziyaretçi, tercih paneli üzerinden seçim yapabilir. Onay verdiği alanı daha sonra değiştirebilir. Tercih mekanizması, görünür ve erişilebilir olmalıdır. Kapalı kutu onay modeli doğru değildir. Önceden işaretli kabul alanları sağlıklı tercih sayılmaz.
Çerez Sınıfı | Temel Dayanak | Onay Gereği |
|---|---|---|
Zorunlu | Teknik işleyiş | Çoğu durumda aranmaz |
İşlevsel | Tercih yönetimi | Yapıya göre değişebilir |
Analitik | Ölçümleme | Kurguya göre değerlendirilir |
Pazarlama | Hedefleme | Genellikle açık onay gerekir |
Saklama Süreleri
Çerez ömrü sabit değildir. Oturum çerezleri tarayıcı kapandığında sona erebilir. Kalıcı kayıtlar ise belirlenen süre boyunca cihazda tutulabilir. Burada temel ilke, amaçla uyumlu süredir. Gereksiz uzunluk kabul edilmez. Süre sınırı belirli olmalıdır. Süresiz kayıt mantığı tercih edilmez. Teknik gereklilik bittiğinde, ilgili çerezin yaşam döngüsü de sona ermelidir.
Üçüncü Taraf Teknolojiler
Bazı ölçümleme veya içerik servisleri, üçüncü taraf çerezleri kullanabilir. Bu yapı; gömülü harita, video hizmeti, trafik analizi aracı veya reklam ağı üzerinden çalışabilir. Böyle senaryolarda yalnızca site içi kayıt akışı değil, harici sağlayıcının veri işleme modeli de önem taşır. Tuzla Web Tasarım, bu alanları sınırsız biçimde açık bırakmaz. Risk değerlendirmesi yapılır. Gerekli olmayan entegrasyon devreye alınmaz.
Harici analiz araçları kontrol edilir.
Gömülü servislerin veri akışı incelenir.
Gereksiz takip kodları kaldırılır.
Tercih dışı çalışan araçlar sınırlandırılır.
Tarayıcı Üzerinden Kontrol
Ziyaretçi, tarayıcı ayarları aracılığıyla çerezleri görebilir. Silebilir. Belirli sınıfları engelleyebilir. Tamamen kapatabilir. Ancak her müdahalenin teknik sonucu vardır. Oturum devamlılığı bozulabilir. Form alanları sıfırlanabilir. Dil seçimi yeniden sorulabilir. Tercih hakkı kullanıcıdadır; teknik etki ise sistemsel gerçektir. Seçim sonrası işlev kaybı yaşanabilir. Bu durum hata sayılmaz.
Tarayıcı ayarları açılır.
Gizlilik veya veri menüsü bulunur.
Çerez kayıtları görüntülenir.
İstenirse silme veya engelleme uygulanır.
Performans, Güvenlik ve Ölçümleme
Bir sayfanın hızlı açılması yalnızca sunucu gücüyle ilgili değildir. Hangi bölümün geç yüklendiği, hangi cihazda hata çıktığı, hangi adımda formun yarım kaldığı da izlenmelidir. Bu izleme, rastgele gözetim amacı taşımaz. Teknik iyileştirme için veri üretir. Güvenlik kayıtları ile pazarlama takibi aynı sınıfta görülmez. Farklı amaç, farklı değerlendirme ilkesi uygulanır. Kayıt türleri ayrıştırılır.
İlgili Kişi Talepleri
Kullanıcı, çerezlerle bağlantılı veri işleme hakkında bilgi isteyebilir. Hangi kayıtların ne işe yaradığını sorabilir. Uygun şartlar oluştuğunda silme, sınırlandırma veya itiraz talebinde bulunabilir. Başvurular, resmî iletişim kanalları üzerinden alınır. İnceleme, talebin niteliğine göre yürütülür. Kimlik doğrulaması gerekebilir. Süreç kayıt altına alınır. Talep cevapsız bırakılmaz.
Talep Türü | İçerik | İşlem Adımı |
|---|---|---|
Bilgi Talebi | Hangi çerezlerin çalıştığını öğrenme | İnceleme ve yanıt |
Silme Talebi | Uygun kayıtların kaldırılmasını isteme | Şart kontrolü |
İtiraz | Belirli işleme faaliyetine karşı çıkma | Hukuki değerlendirme |
Politika Güncellemeleri
Mevzuat değişebilir. Analiz araçları yenilenebilir. Site altyapısı farklılaşabilir. Bu yüzden çerez politikası sabit metin olarak bırakılmaz. Gerektiğinde revize edilir. Yeni sürüm, yayımlandığı andan itibaren geçerlilik kazanır. Eski metin ile yeni yapı arasında fark doğarsa güncel sayfa esas alınır. Metin değişikliği, açıklığı korumak için yapılır. Belirsizlik üretmek için değil.
İletişim
Çerez kullanımı, tercih paneli, teknik kayıtlar veya veri işleme mantığıyla ilgili tüm başvurular, site üzerindeki resmî iletişim kanalları üzerinden iletilebilir. Başvuruda konu net yazılmalıdır. İnceleme, bildirilen çerçevede yürütülür. Eksik bilgi varsa ek doğrulama istenebilir. Amaç, kullanıcıyı oyalamak değil; doğru soruya açık yanıt vermektir.